uśmiechnięta kobieta podskakuje wyrzucając w górę swoje ręce i nogi

Dla mamy

Język ciała - gdzie szukać emocji i jak poprzez ciało z nimi pracować?

dr Agnieszka Wojnarowska

Wiedzę i rozsądek wielu uznaje za najważniejsze zdobycze dorosłości. Tymczasem, dbając o umysł, bardzo często zapominamy zadbać o dwie inne, niezwykle ważne części naszej osoby - ciało i emocje. Przyjrzyj się sobie na nowo i zobacz, jak wiele mówi Ci Twoje czujące ciało.

Co mówi ciało? Język ciała w praktyce

To Twój łącznik ze światem zewnętrznym. Czegokolwiek doświadczasz, dzieje się to poprzez ciało i w ciele, a poza tym informuje ono, czego potrzebujesz. Być może jednak w codziennym zabieganiu nie wsłuchujesz się w jego sygnały, byc może czasem wręcz je ignorujesz. Pogrążona w myślach, planach, obowiązkach, możesz przegapić ważne komunikaty - za pomocą napięc i odczuć ciało pomaga szybciej rozpoznawać różne stany, zapobiegać przeciążeniu i frustracji.

Ważnym sygnałem, którego nie można ignorować, jest somatyzacja stresu. Kłopoty z oddychaniem, palpitacje serca, migreny, częste przeziębienia lub bezsenność bywają objawami przeciążenia stresem. Warto wtedy poszukać pomocy u lekarza i/lub psychologa. Bagatelizowanie tych sygnałów może prowadzić do powaznych problemów zdrowotnych.

Ciało wiele nam mówi o naszych stanach emocjonalnych. Emocje to odpowiedź na określoną sytuację, np. odczuwamy smutek, kiedy kończy się coś ważnego. Wiążą się z nimi bardzo wyraźne odczucia fizyczne (np. ściśnięte gardło, napięty brzuch) oraz zmiany w mimice i postawie ciała.

Po co zajmować się emocjami?

Niektóre uczucia trudno zaakceptować (np. smutek, żal, rozczarowanie, złość), zdarza się więc, że je tłumimy, odsuwamy od siebie. Uczymy się też ich nie wyrażać, bo nie wypada, bo inni tego nie lubią. Nieprzeżyte i niewyrażone emocje jednak nie znikają. Osoby, które z różnych powodów przez lata nie wyrażały emocji, często odczuwają bardzo wyraźne napięcia w ciele. Te po latach ewoluują w ból, problemy ze zdrowiem, uzależnienia.

Emocje są potrzebne - mają być dla nas wskazówką. Dążymy do tego, co wywołuje w nas przyjemne emocje. Unikamy tego, co prowadzi do nieprzyjemnych uczuć. Pomagają podejmować decyzje, bo podpowiadają, co jest dla nas naprawdę ważne. Część z nich ma istotne znaczenie dla przetrwania i zapewnienia nam bezpieczeństwa. Mają swoje "programy" fizjologiczne. Gdy jesteś rozdrażniona (np. z powodu tłoku w autobusie lub nerwowej atmosfery w domu), Twoje ciało może reagować usztywnieniem, napięciem przepony i mięśni wzdłuż kręgosłupa. To przygotowanie do działania - walki o to, co ważne lub ewentualnej ucieczki przed niebezpieczeństwem. Złość przychodzi razem z uczuciem gorąca, napięcia w rękach i plecach. Pojawia się, gdy zagrożone są nasze granice lub wartości, a energia, która powstaje w ciele, ma nam pomóc obronić się i odpowiednio zadziałać.

Emocjom warto się przyglądać i uświadamiać je sobie. Dzięki temu świadomie zdecydujesz, co chcesz z nimi zrobić. Czy pragniesz dzielić się nimi z innymi? W jaki sposób? Możesz wykorzystać je jako swoją siłę, a nie słabość. Pamietaj, że czym innym jest wyrażanie emocji, a czym innym działanie pod ich wpływem. Szukaj możliwości wyrażania ich w bezpieczny dla siebie i innych sposób. Nie chodzi o to, żeby wykrzyczeć wszystkim dookoła, jak Cię denerwują (to jest właśnie działanie pod wpływem emocji), tylko np. o wypłakanie się, kiedy masz taką potrzebę lub wykorzystanie nagromadzonej energii - na sport, taniec czy kreatywność.

Obserwuj swoje ciało, myśli i emocje

Obserwacja związku myśli, emocji, ciała i działań może prowadzić do ciekawych wniosków. Czując przyspieszone bicie serca (ciało), zdarza Ci się odczuwać niepokój (emocje). Czasem wywołują one czarne myśli, np. zaczynasz wymyślać różne złe scenariusze. To z kolei może powodować określone działania, np. zmianę planów, by uniknąć niebezpieczeństw, które sobie wyobraziłaś. Sprawdź, czy uda Ci się czasem przerwać ten łańcuch i pomyśleć coś innego, bardziej wspierającego.

W trosce o psychikę zajmuj się swoim ciałem

Znajdź czas na ćwiczenia rozluźniające i oddechowe. Dobrze nadaje się do tego joga - wzmacnia świadomość ciała, pozwala odszukać i rozluźnić napięcia, poprawia samopoczucie. Dobroczynny wpływ może też mieć zwykły spacer, podczas którego spokojnie i głęboko oddychasz, skupiasz się na tym, co tu i teraz, zamiast pogrążać się w myślach, planach czy wspomnieniach. Warto czasem wyłączyć telewizor, zapalić świece, włączyć spokojną muzykę i poczuć swoje ciało. "Przeskanuj" je w myślach od stóp do głowy - co czujesz w różnych jego rejonach? Pobądź chwilę z każdym odczuciem, niezależnie od tego, czy będzie to przyjemne, czy nie. Posłuchaj uważnie, co mówi Twoje ciało.

Słuchając go, komunikujesz się ze swoimi potrzebami. Nie ma nic złego w dbaniu o siebie. Przeciwnie, to jedna z ważniejszych zasad emocjonalnego BHP. Opiekuj się sobą, bądź dla siebie dobra i życzliwa. Wybaczaj sobie błędy i pozwalaj na przyjemności. Okazuj sobie samej wdzięczność za tę opiekę i dobroć. Skorzystasz na tym nie tylko Ty, ale także cała Twoja rodzina.

SAPL.DRT.19.05.0784