dziewczynka ściska poduszkę z wyrazem dyskomfortu na twarzy

O miesiączce

Jak złagodzić ból menstruacyjny?

Barbara Pietruszczak

Ból miesiączkowy bywa bagatelizowany jako „kobieca przypadłość”, z którą trzeba się pogodzić. Tymczasem istnieją sprawdzone i skuteczne sposoby na jego zmniejszenie. Dowiedz się, jak zwalczyć ból podczas okresu.

Daj sobie czas

Lekarze wyróżniają dwa rodzaje bolesnego miesiączkowania: pierwotne i wtórne1. Pierwotne to takie, którego przyczyna leży w naturalnych procesach fizjologicznych związanych z miesiączką. Jednak u części kobiet przyczyny bólu mogą leżeć gdzie indziej. Właśnie ten rodzaj bolesnego miesiączkowania nazywany jest wtórnym. Jego źródłem może być endometrioza, adenomioza1, jak również mięśniaki macicy czy inne schorzenia9. Dlatego, aby wykluczyć ewentualne nieprawidłowości, bóle miesiączkowe zawsze warto konsultować z lekarzem, który przeprowadzi odpowiednią diagnostykę. [Tu dowiesz się między innymi, jakie objawy wykraczają poza normę].

Pierwotne bolesne miesiączkowanie (PBM) dotyczy 40-50% miesiączkujących kobiet, a 80% tej grupy stanowią nastolatki9. Pojawia się zazwyczaj od 6 do 12 miesięcy po wystąpieniu pierwszej miesiączki3. Jednak, niezależnie od momentu jego wystąpienia, często bardzo poważnie wpływa na jakość życia. Wiele kobiet nie zgłasza się z tą dolegliwością do lekarza, bo panuje powszechne przekonanie, że miesiączka musi boleć i nic się z tym nie da zrobić1. Tymczasem wizyta u specjalisty może pomóc wprowadzić odpowiednie zmiany w stylu życia, a co ważniejsze – tylko wtedy można wykluczyć inne schorzenia [tu przeczytasz o tym, kiedy boli za bardzo] i ewentualnie zastosować właściwe leczenie.

Przyczyny pierwotnego bólu menstruacyjnego

Główną przyczyną pierwotnego bólu menstruacyjnego jest podwyższone stężenie prostaglandyn6, które wzrasta w odpowiedzi na spadający przed miesiączką poziom progesteronu1 [tu więcej o cyklu]. To właśnie prostaglandyny wywołują skurcze mięśni gładkich i złuszczanie błony śluzowej macicy, czyli endometrium8. Ból może pojawić się na dzień lub dwa przed miesiączką. Najsilniejszy jest w pierwszych dwóch dniach krwawienia, wtedy też jest ono najbardziej obfite, bo poziom prostaglandyn jest najwyższy1,6.

Typowy pierwotny ból menstruacyjny jest odczuwany w podbrzuszu, ale może mu towarzyszyć także bolesność dolnego odcinka pleców9, jak również nudności, bóle głowy, rozwolnienie, gorączka czy bezsenność1.

Istnieją także domowe sposoby na bóle miesiączkowe:

Odpoczynek i zmniejszenie poziomu stresu

Napięcie wynikające ze stresu wpływa na natężenie bólów miesiączkowych10. Nic więc dziwnego, że wiele kobiet, jeżeli tylko ma taką możliwość, czas miesiączki wykorzystuje na odpoczynek i regenerację. W rozluźnieniu mogą pomóc kąpiele i ciepłe okłady na brzuch i dolny odcinek pleców. Warto też rozważyć obniżenie poziomu stresu jeszcze przed miesiączką. Pomocne mogą się okazać łagodne formy ruchu, takie jak spacer czy joga, a także medytacja i relaksacja11,9. Być może Ty, Twoja córka czy bliska Ci kobieta macie zupełnie inne sposoby na odstresowanie. Jeżeli tak, to zadbajcie, żeby każdego miesiąca znaleźć na nie czas.

Dieta podczas okresu, czyli co jeść podczas miesiączki?

Badania potwierdzają7, że dieta obfitująca w sól, cukier, a także kawę i czarną herbatę zwiększa ryzyko wystąpienia bolesnych miesiączek. Dlatego, szczególnie przed okresem, warto ograniczyć ich spożycie, a codzienny jadłospis wzbogacić o źródła magnezu, wapnia, potasu i nienasyconych kwasów tłuszczowych3.

Zioła na ból brzucha

Pomocne w łagodzeniu bolesnego miesiączkowania mogą też okazać się napary z rumianku i liści malin9. Obie te rośliny mają udowodnione działanie przeciwzapalne2,4.

Leki

Do leczenia pierwotnych bólów miesiączkowych wykorzystuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), np. zawierające ibuprofen. Powszechnie stosowane są również leki spazmolityczne (zawierające np. drotawerynę), które wpływają na mięśniówkę gładką macicy, działając rozkurczowo12.

SAPL.DRT.19.02.0253